Płyty OSB

Skrót pochodzi z języka angielskiego: Oriented Strand Board, czyli „płyta o wiórach orientowanych". Nazwa opisuje budowę materiału — wióry układane są kierunkowo, warstwami, i dopiero tak ułożone są prasowane.

Do produkcji płyt OSB stosuje się dwa rodzaje żywic. Wióry w warstwie środkowej łączone są klejami żywicznymi poliuretanowymi, a warstwy zewnętrzne — trwałymi żywicami melaminowo-uretanowymi. Tak zbudowana płyta warstwowa dobrze przenosi obciążenia i jest odporna na działanie wilgoci.

Wszystkie płyty w standardzie OSB/3 można stosować zarówno wewnątrz pomieszczeń, jak i na zewnątrz. Wysoka trwałość połączeń warstw sprawia, że materiał sprawdza się w zastosowaniach nośnych, w produkcji mebli i opakowań (skrzynie), a także w zabudowach motoryzacyjnych, na przykład camperów.

Waga zależy od grubości i formatu płyty. Popularna płyta 22 mm w formacie 1250×2500 mm waży ok. 41 kg, czyli około 13 kg na metr kwadratowy. Ta sama grubość w formacie pióro-wpust 625×2500 mm to już tylko ok. 21 kg, bo płyta jest o połowę węższa.

Wagę konkretnej grubości i formatu podamy przy wycenie — napisz, ile płyt potrzebujesz, a policzymy też masę całej dostawy pod transport.

Standardowa płyta 1250×2500 mm to 3,125 m². Płyta pióro-wpust 625×2500 mm to 1,56 m². Przy przeliczaniu zapotrzebowania warto doliczyć zapas na docinki — przy nietypowych kształtach połaci potrafi to być kilka procent.

Na podłogę dobrym wyborem jest OSB/3 pióro-wpust — zapewnia pewne łączenie wzdłuż krótszej i dłuższej krawędzi płyty. Grubość powinna wynosić od 22 do 30 mm, w zależności od rozstawu legarów. Płyta przenosząca obciążenia musi być odpowiednio podparta — od tego zależy bezpieczeństwo konstrukcji podłogi.

Zazwyczaj 15 mm. To kompromis: lżejsza i tańsza niż 30 mm, a wyraźnie mocniejsza niż 8 mm. Do obicia ściany szkieletowej 15 mm w zupełności wystarczy.

Rekomendujemy 22–25 mm. Spotyka się też rozwiązanie z podwójnym poszyciem z płyt 15 mm — obie drogi są stosowane, ale przy pojedynczej warstwie 22–25 mm to bezpieczny wybór. Niezależnie od grubości trzeba pamiętać o odpowiednim zagęszczeniu legarów.

Poszycie dachu z płyt OSB daje duże płaszczyzny łączenia i równo położone podłoże pod dachówkę lub gont. Najczęściej stosuje się płyty pióro-wpust o grubości ok. 22 mm.

Beton waży swoje, dlatego na szalunki zalecamy płyty od 22 mm. Im grubsza płyta, tym rzadziej trzeba ją mocować. Zastosowanie cieńszej płyty wymusza zagęszczenie łączeń i mocowań, co zwykle nie wychodzi korzystniej finansowo.

W naszym magazynie mamy grubości 25 mm i 30 mm — 28 mm nie jest u nas standardem. Jeśli projekt wskazuje 28 mm, w praktyce najczęściej stosuje się w zamian płytę 30 mm. Napisz, do czego ma służyć — podpowiemy, czy zamiana jest bezpieczna dla Twojej konstrukcji.

Przy zastosowaniach zewnętrznych kluczowa jest relacja grubości do obciążenia konstrukcji. Płyta 8 mm w pełnym formacie to 15 kg, a 22 mm — już ponad 41 kg. Czasem bezpieczniejsze jest zastosowanie cieńszej płyty, żeby odciążyć konstrukcję. Okładzinę ścian szkieletowych montuje się zazwyczaj z płyty 15 mm.

Płyta OSB nie musi być ukryta w ścianie — bywa elementem wykończenia wnętrza. Przygotowanie wygląda tak: najpierw zostaw płytę na 24 godziny w pomieszczeniu, w którym będzie montowana, żeby wyrównała wilgotność. Następnie przeszlifuj powierzchnię — im gładsza, tym mniej zużyjesz farby. Potem nałóż grunt do drewna, a na to farbę przeznaczoną do drewna, farbę chemoutwardzalną (epoksydową lub poliuretanową) albo olejną.

To materiał drewnopochodny, więc zabezpiecza się go środkami ochrony do drewna. Najprostsze i skuteczne rozwiązanie to grunt lub impregnat do drewna. Niezależnie od zabezpieczenia płytę trzeba chronić przed długotrwałym zawilgoceniem — także w trakcie składowania na budowie.

Zostaw dylatację ok. 3 mm na łączeniach (przy ścianach ok. 12 mm), układaj płyty prostopadle do legarów, stosuj gwoździe lub wkręty o długości ok. 2 cm w rozstawie co 20–25 cm i zabezpiecz materiał przed wilgocią. Przy płytach frezowanych dodatkowa dylatacja nie jest potrzebna. Szczegóły opisaliśmy w sekcji o montażu.

Cena zależy od grubości, formatu i wariantu płyty — pióro-wpust jest droższe od prostej krawędzi ze względu na frezowanie, a Firestop od obu ze względu na uodpornienie ogniowe. Napisz do nas, ile płyt i w jakiej grubości potrzebujesz — przygotujemy indywidualną wycenę, także dla pojedynczych sztuk.

To dwa różne materiały drewnopochodne o innej budowie — OSB powstaje z wiórów orientowanych kierunkowo, MFP z wiórów drobnych, rozłożonych równomiernie. Różnią się między innymi sposobem obróbki krawędzi i zachowaniem przy zawilgoceniu. Porównanie obu materiałów opisaliśmy szczegółowo we wpisie Płyta OSB czy MFP — porównanie, wady i zalety.